Gazeteci yazar Harun Tokak’ın yeni eseri “Kınalı Küheylanlar” ibretle ve gururla okuyacağımız gerçek yaşam öykülerinden derlenmiş harika bir kitap. İnsanlığın imanını kurtarmak için tüm sevdiklerini terk eden dava insanının geriye dönmemek üzere gittikleri ülkelerde yaşadıkları güzellikler, duygu yüklü hatıralar, her tür sıkıntı ve çileye rağmen gelecek nesillere ışık olma azimleri her şeyi özetliyor doğrusu.

Yazar Harun Tokak Japonya seyehati sırasında kabrini ziyaret ettiği Kazan Türklerinden Abdürreşit İbrahim Efendi’nin yaşam mücadesinden etkilendiğini ifade ederken 1800 yıllarda insanlığın imanını kurtarmak için verilen onurlu mücadeleyi şu veciz sözlerle kaleme almış,

Abdurreşit İbrahim Efendi; Sibir Türklerinden, Tobul vilayeti, Tari şehrinde 1852 yılında doğmuştur. 1944 yılında Japonya’da vefat etmiştir. Ailesiyle Tataristan Kazan’da yaşamıştır. 92 yıllık ömrünü sadece irşat hizmetlerine vakfetmiş bu gönül insanı, Sibirya, Türkistan, Moğalistan, Mançurya, Kore, Singapur, Endonozya ve Hint adalarını dolarış Kuran ve iman hahikatlerini anlatır. Son kez Kazan’a döner ailesi ve çocukları ile görüşür, büyük oğlu Ahmet’e veda konuşması yapar bir daha dönmemek üzere Japonya’da hareket eder. Uzun bir yolculuğun sonunda Japonya’ya ulaşır. Japonya’ya ayak basan ilk müslüman. Yiğit bir şahsiyet, sarığı, beyaz sakalı ile çevresine nur saçmaktadır. Japonca konuşamadığı için çok üzülür, çok sıkıntı yaşar, uzun süre davasını anlatamamanın acısı ve hüzünle dağlara çıkar ve dağlarda yaşamaya başlar, gözyaşı döker, dua eder. İlerleyen zaman dilimi içerisinde tanıştığı Ohara isimli Japon müslüman olur, akabinde birkaç kişi daha derken sohbetler başlar. Ohara’ya Ebu Bekr ismini koyar. Peygamber Efendimizin Mekke döneminde üç beş kişi ile başlattığı sohbet halkası gibi. Sohbetlere katılan Japonlar Abdurreşit İbrahim Efendi’den çok etkilenirler katılımlar artar ve hareketlilik başlamıştır. Japonya’da Asya Savunma gücünü kurarlar. Japon’yanın diğer şehirlerinde ofisler açılır, sohbetler artarak devam eder, islamiyete katılımlarda hızla artmaktadır.

Abdurreşit İbrahim Efendi, ahlaken Müslüman olarak tanımladığı Japonlara İslam'ı anlatmış, Japon imparatorluk ailesi ile yakın dostluk kurmuş, çok iyi düzeyde Japonca öğrenmiştir. Japon gazeteleri konferanslarına büyük ilgi gösteriyordu, konuşmaları bütün gazetelerde yer alıyordu.

Vefatı, gerek İslam dünyasında, gerekse ikinci vatanı Japonya'da büyük üzüntü ile karşılanmıştı. Japon devlet radyosu ve diğer basın organları  tarafından bu elim haber her yere duyurulmuş, cenazesine iştirak etmek isteyenlerin çokluğu üzerine üç gün bekletildikten sonra büyük bir törenle toprağa verilmişti.

Büyük bir heyecan ile Japonya'da hizmet eden Abdürreşit İbrahim Efendi, kendisinin yetemediğinden hareketle, dönemin Halifesi Sultan Abdülhamit Han'a mektup yazarak Devlet-i Aliye'den yardım istemişti. Mektubunu da Halifeyi ziyaret edecek olan Japon İmparatorluk ailesine mensup bir Prens ile göndermişti.

Sultan Abdülhamit Han cevabında; Japon İmparatorluk ailesine mensup bir Prens, beni ziyarete geldi. İmparatorundan hususi bir mektup getiriyordu. Benden, İslam dininin muhtevasını, iman esaslarını, gayesini, ibadet kaidelerini izah edecek kudrette bir dini-ilmi heyet istiyordu. Bunun sebebi vardı. Orada İslamiyet'i yaymayı, mukaddes vazife sayan Abdürreşit İbrahim isimli, aslı Kazanlı olan bir Müslüman âliminden mektup almış, Japonya'daki İslami tamim hareketine yardımcı olmam istenmişti. İslam âleminin Halifesi idim. Bir taraftan daima iftihar ettiğim ve hizmetkârı olmaya çalıştığını bu âli vazife, diğer taraftan ruhumda bu mahiyette şerefli hizmete duyduğum hasretle, mümkün olan her şeyi yaptım, fakat bu yardımım daha çok maddi sahada kaldı. Abdürreşit İbrahim Efendi, verdiği onurlu mücadele ile devam eden süreçte Japon İmparatoru ve tüm Japon halkının derin sevgisine düçar olması takdir edilecek bir güzelliğe vesile olmuştur demiştir.