Gün geçmiyor ki hukuk ve yargıyla alakalı önemli bir gelişme olmasın. Anayasa değişiklikleri, HSYK seçimleri, bu aylarda peş peşe yaşanacak olan baro seçimleri ve önemli kanun değişiklikleri derken hukuk, gündemin ilk sıralarındaki yerini terk etmeyeceğe benziyor.
Bu çok önemli bir gelişme, çünkü Türkiye siyasi tarihinden, iktisat tarihinden bahsedilebilir ama dolu dolu bir hukuk tarihinden bahsetmek çok güç. Sivil veya askeri, sol veya sağ fark etmeksizin hukuk bu topraklarda hep ikincil planda kaldı. Çünkü hiçbir iktidar kendi gücünü geniş bir kitleyle paylaşmak istemedi. Gerçek bir hukuk ve yargı reformunun anlamının bu olduğunu muktedirler de bildiğinden reform denildiğinde herkesin talepte bulunabileceği öngörüsünden hareketle statükoyu değiştirmemekte uzlaştılar.
Toplumdan gelen değişim dalgası şimdi tüm kurumları dönüştürüyor. Hukuk ve yargı dünyasının da sabit kalacağı düşünülemez. Ama burada üzücü olan hukuk devleti olarak cumhuriyetin temel nitelikleri arasında saydığımız niteliğin idrakinde olmamamız. Yani hukukun her şeyin üstünde olduğu, devletin de hukukla sınırlı olduğunu göz ardı ediyoruz maalesef.
Çok sevdiğim bir fıkra var. Bu yargı savaşlarında hep aklıma gelir. 2 karadenizli parkta çalışıyormuş. Birisi çukur kazıyor, diğeri kapatıyormuş. Dışarıdan bakan birisi de anlam veremeden bu ikiliyi seyrediyormuş. Artık dayanamamış ve sormuş ne yaptıklarını. Temel cevaplamış: “Aslında biz üç kişiyiz, birimiz çukur açar, İdris fidan diker, diğeri de çukuru kapatırdı. İdris bugün izinli gelmedi.”

     Yargı  savaşlarında yitirdiğimiz adalet de fidan gibi. Bu topraklara dikilemiyor bir türlü. Oysa bu sürecin sonunda daha adil bir Türkiye, işleyen bir yargı ve daha güçlü bir hukuk devleti çıkması  gerekirken; yargıyı temsil eden kişilerin söylemlerinde böyle bir kaygı hiç yokmuş korkusuna kapılıyoruz.

     Safların keskinleştiği bir konjonktürde iki tarafça da hukukun ve yargının çok farklı anlaşıldığı bir yorum kargaşası içinde yaşıyoruz. O halde nedir adalet, yeniden hatırlamak gerekiyor sanırım.

       “Kanunlar örümcek ağları gibidir: Zayıfları ağa yakalanır, güçlülerse ağı delip geçer."  Balzac

     “Bir tek kişiye yapılan haksızlık, bütün topluma yöneltilmiş bir tehdittir.” Montesquieu

     “Kanun, insan haysiyetini kırmamalı, kırıyorsa ,kanun değil yumruktur” Gandhi

     “Bırakın adalet yerini bulsun, isterse kıyamet kopsun” William Watson

     “Ülkeler kılıçla alınır ama adaletle korunur” Timurlenk

     “Kaplan adamı öldürmek isterse adı vahşilik, adam kaplanı öldürmek isterse adı spor olur. Suç ile adalet arasındaki fark da bundan büyük değildir.” Bernard Shaw

     "Halkın bahçesinden padişah bir elma yerse, adamları ağacı kökünden söker"

     Sadi

     “Kanunların uygulanması, yapılmasından daha zordur” Jefferson

     “Bir yanı dinlemeden karar veren, doğru karar verse bile adaletsizlik etmiş sayılır.” Seneca

     “Milletler kaleler uğrunda dövüştüğü gibi kanunlar üzerinde de dövüşmelidir” Heraclitt

     “Bir ülkede adaletin varlığı kişinin kendini özgürce ifade etmesinden anlaşılır. Bir ülkede adaletsizliğin varlığı ise kişilerin başına buyruk davranışından anlaşılır. İyi insanlar sorunları önlemek için çaba sarf ederler.” Konfüçyüs

     "Adalet topaldır, ağır yürür fakat gideceği yere er geç varır." Mirabeau

     "Görevimizi yaparken kimseye, ne müvekkile, ne hakime, hele ne iktidara tabiyiz. Bizim aşağımızda kişilerin varlığı iddiasında değiliz. Fakat hiçbir hiyerarşik üst de tanımıyoruz. En kıdemsizin en kıdemliden veya isim yapmış olandan farkı yoktur. Avukatlar tarih boyu köle kullanmadılar ama hiçbir zaman efendileri de olmadı!" Molierack

     "Mal cimride, silah korkaklarda, karar da zayıflarda olursa düzen bozuktur."

Hz.Ebubekir

     “Bir memlekette ne kadar çok kanun varsa adalet de o kadar yolunu şaşırır”

     Anerbach

     "Suçlunun beraat ettiği yerde yargıç hüküm giyer". Anonim

     "Suçluları  yaratan yasalarımız, onları cezalandıran yasalarımızın yanında ne kadar çok..." Tucker "

     “Adaletin küçüldüğü ülkelerde, büyük olan artık suçlulardır." Anonim

     "Asılan hırsız değil, yakalanandır." Çek Atasözü

     "Ahlakın olmadığı yerde kanun bir şey yapamaz." Napoleon.